Kinderboeken over de oorlog: leren en begrijpen door verhalen

14. Nooit meer thuis

Door: Martine Letterie

Gevoelige jeugdroman over afscheid nemen van je moederland. Lily houdt met beide handen de reling vast. Haar handen zijn glad van het zweet, maar ze laat niet los. Alles wat ze ziet, wil ze opslaan in haar geheugen. Het zijn misschien wel de laatste beelden van haar moederland. Lily en haar familie vertrekken noodgedwongen uit Indië, dat voortaan Indonesië heet. Ze zijn niet meer welkom in het land waar Lily is opgegroeid. In Nederland is het koud – en heel anders dan alles wat Lily vertrouwd is. Zal ze zich hier ooit thuis gaan voelen? En wie is de man die ze soms voor zich ziet? Het lijkt alsof hij een boodschap voor haar heeft. Wat wil hij haar vertellen? Op een dag herkent ze hem op een foto…

Een verhaal over afscheid en nieuw begin

‘Nooit meer thuis’ is een gevoelige jeugdroman die het verhaal vertelt van Lily, die haar moederland Indië moet verlaten. De schrijfster weet de emotionele impact van afscheid nemen prachtig te verwoorden. De lezers worden meegenomen in Lily’s twijfels en angsten terwijl ze haar plek in een nieuw, koud Nederland probeert te vinden. De mysterieuze man die ze soms ziet, voegt een intrigerend element toe aan haar reis.

Relevant voor zowel ouders als kinderen, omdat het thema van migratie en het zoeken naar een nieuwe identiteit actuele vragen oproept. Het biedt ruimte voor gesprekken over emoties, cultuur en het begrip voor de ander. Daarnaast is het een mooie manier om taalontwikkeling te stimuleren, terwijl kinderen worden meegenomen in een verhaal vol avontuur en zelfontdekking.

13. Alleen Beer mocht mee

Door: Vivian den Hollander, V. den Hollander

Een waargebeurd verhaal voor de lezers van Oorlogsgeheimen Trudi woont met haar ouders, broer en zussen in Nederlands-Indië. Ze hebben er een heerlijk leven, in een mooi huis met een grote tuin aan zee. Tot op een dag de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Japan valt Indië binnen en van de ene op de andere dag verandert alles. Zo moeten ze verhuizen naar de stad, omdat het te gevaarlijk is aan de kust. Ineens zijn er overal Japanse soldaten op straat en ook de Indische bevolking begint vijandig te doen. Op een dag wordt Trudi’s vader gearresteerd en niet lang daarna wordt de rest van het gezin gedwongen om naar een jappenkamp te verhuizen. Trudi wil blijven geloven dat ze haar vader ooit zal terugzien, maar het leven in het kamp is hard – en soms zelfs gevaarlijk…

Een aangrijpend oorlogsverhaal

‘Alleen Beer mocht mee’ is een waargebeurd verhaal van Vivian den Hollander dat kinderen meeneemt naar Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog. De schrijver schetst op een kinderlijk maar eerlijke manier de ingrijpende veranderingen in het leven van Trudi en haar gezin. De warme toon en de herkenbare emoties maken het verhaal toegankelijk, terwijl het tegelijkertijd de ernst van de situatie niet uit de weg gaat.

Samen reflecteren op thema’s als oorlog, verlies en hoop. Door de heldere schrijfstijl wordt de taalontwikkeling gestimuleerd en kunnen kinderen zich inleven in de emoties van Trudi. Dit verhaal is niet alleen leerzaam, maar ook een manier om gesprekken te openen over moeilijke onderwerpen, waardoor het een bijzonder boek is voor thuis en in de klas.

12. Van klein tot groots – Anne Frank

Door: Maria Isabel Sánchez Vegara, Sveta Dorosheva

(Frankfurt, 12 juni 1929 – Bergen-Belsen, februari 1945) Anne Frank was een Duits meisje van Joodse afkomst dat tijdens de Tweede Wereldoorlog onderdook uit angst voor de nazi’s. Ze schreef haar ervaringen op in een dagboek, tot ze na ruim twee jaar werd ontdekt en weggevoerd naar een concentratiekamp. Daar stierf ze, slechts een paar weken voor het einde van de oorlog. Haar dagboek werd vertaald in meer dan 70 talen en geeft een stem aan meer dan een miljoen kinderen die zijn omgekomen tijdens de Holocaust.

Van klein tot groots over Anne Frank

‘Van klein tot groots – Anne Frank’ biedt een toegankelijke en ontroerende kennismaking met het leven van een van de meest invloedrijke meisjes uit de geschiedenis. Het boek schetst niet alleen haar ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar legt ook de nadruk op haar dromen en verlangens, waardoor het verhaal bijzonder menselijk wordt.

Een waardevol hulpmiddel om belangrijke thema’s zoals oorlog, verlies en hoop bespreekbaar te maken. Het bevordert de taalontwikkeling en stimuleert gesprekken over emoties en wereldoriëntatie, wat kan bijdragen aan een dieper begrip van de geschiedenis en onze samenleving.

11. Oorlogswinter Filmeditie

Door: Jan Terlouw, Onbekend

Het is de ijskoude winter van 1944/1945. Nederland is bedekt door een dik pak sneeuw. De Tweede Wereldoorlog is nog in volle gang. In het westen van Nederland heerst grote honger. In een dorpje in de buurt van Zwolle woont de veertienjarige Michiel, die niet kan wachten tot hij iets kan betekenen in het verzet. Dit tot ergernis van zijn vader, die als burgemeester vooral bezig is om escalaties in het dorp te voorkomen. Als zijn buurjongen Dirk, die meedoet aan een overval op het munitiedepot, aan Michiel vraagt of hij een brief aan iemand wil bezorgen als het mis mocht gaan, voelt hij zich eindelijk serieus genomen. Maar de overval blijkt verraden, Dirk wordt opgepakt en degene bij wie hij de brief moet bezorgen, is doodgeschoten door de Duitsers. Michiel moet uitgaan van zijn eigen kracht. Hij leert al snel dat goed en kwaad dicht bij elkaar liggen. Michiel moet als een volwassen man zijn eigen beslissingen nemen. Die laatste oorlogsmaanden zal hij zijn hele leven met zich meedragen…

Oorlogswinter met een filmische twist

‘Oorlogswinter Filmeditie’ vertelt het verhaal van de veertienjarige Michiel die in de laatste winter van de Tweede Wereldoorlog zijn weg zoekt in een wereld vol gevaar en keuzes. De schrijver schetst met krachtige beelden de worstelingen van Michiel, die zijn verlangen naar avontuur combineert met de harde realiteit van oorlog. Het boek is bijzonder door de authentieke weergave van de spanning en de morele dilemma’s waarmee jongeren in oorlogstijd worden geconfronteerd.

Reflecteer op thema’s als moed, verantwoordelijkheid en de impact van oorlog. Het stimuleert niet alleen de taalontwikkeling, maar ook de emotionele groei van kinderen. De meeslepende vertelling maakt het mogelijk om op een toegankelijke manier met kinderen over de geschiedenis en hun eigen gevoelens te praten. ‘Oorlogswinter’ is niet alleen een verhaal, maar ook een uitnodiging tot gesprek.

10. Sunrise on the Reaping (The Hunger Games #5)

Door: Suzanne Collins

In ‘Sunrise on the Reaping’, het vijfde deel van de Hunger Games-serie, worden we meegenomen in de angst en strijd van Haymitch Abernathy. Terwijl hij zich voorbereidt op de vijftigste Hunger Games, vecht hij niet alleen voor zijn leven, maar ook voor de liefde en hoop die hij nog heeft. Suzanne Collins weet de spanning en emotie prachtig over te brengen, waardoor het verhaal nog indringender aanvoelt.

Een nieuw hoofdstuk in Panem

Het lezen van dit verhaal stimuleert niet alleen de taalontwikkeling, maar moedigt ook gesprekken aan over emoties en sociale rechtvaardigheid. ‘Sunrise on the Reaping’ is een meeslepende ervaring die kinderen aanzet tot nadenken over hun eigen wereld.

9. The Hunger Games 4 Book Paperback Box Set

Door: Suzanne Collins

In ‘The Hunger Games 4 Book Paperback Box Set’ van Suzanne Collins ontdek je de spannende wereld van Panem, waar strijd en overleving centraal staan. De trilogie, samen met ‘The Ballad of Songbirds and Snakes’, biedt een meeslepende ervaring met sterke personages en een krachtige boodschap over moed en opstand.

De avonturen in Panem

Niet alleen een bron van avontuur, maar ook een kans om te praten over belangrijke thema’s zoals vriendschap, macht en ethiek. Het stimuleert de taalontwikkeling en nodigt uit tot gesprekken over emoties en de wereld om ons heen, waardoor het een waardevolle toevoeging is aan elke boekenplank.

8. Het begon met peper

Door: Marrit Boogaars, Annemiek de Groot

Van de makers van ‘Toen het oorlog was’ is er nu ‘Het begon met peper’, een van de eerste boeken voor kinderen over de geschiedenis van Indonesië. In augustus 2025 is het 80 jaar geleden dat Indonesië de onafhankelijkheid uitriep. Toch is er in Nederland, ondanks de gedeelde geschiedenis en Indische invloeden in taal en eten, weinig kennis over dit verleden. Waarom gebruiken we Indische woorden zoals banjeren? En waarom hebben we altijd speculaasjes in huis? Elke dag zie je de sporen van de geschiedenis van Indonesië en Nederland. ‘Het begon met peper’ vertelt op een toegankelijke manier over deze complexe, vaak verzwegen geschiedenis.

Een blik op de geschiedenis van Indonesië

‘Het begon met peper’ is een toegankelijk kinderboek dat de geschiedenis van Indonesië en Nederland verkent. De auteurs, Marrit Boogaars, Annemiek de Groot, Juul Lelieveld en Liesbeth Rosendaal, brengen complexe thema’s tot leven door middel van persoonlijke verhalen en belangrijke figuren. Dit boek biedt kinderen vanaf 11 jaar een helder overzicht van een vaak verzwegen verleden, met aandacht voor zowel de mooie als de moeilijke kanten.

Het helpt kinderen om emoties en historische gebeurtenissen beter te begrijpen. Daarnaast maakt de kleurrijke illustraties van Dido Drachman de geschiedenis levendig en aantrekkelijk. Samen kunnen ouder en kind ontdekken hoe de geschiedenis van Indonesië doorwerkt in het dagelijks leven.

7. The Boy in the Striped Pyjamas

Door: John Boyne, Anonymous

De negenjarige Bruno weet niets van de Endlösung of de Holocaust. Hij ziet niets van de vreselijke misdaden die zijn land de rest van Europa aandoet. Het enige dat hij weet, is dat hij moet verhuizen van een fijn huis in Berlijn naar een afgelegen plek waar niks te doen is en niemand om mee te spelen. Totdat hij Shmuel leert kennen, een jongen die een vreemd parallel leven leidt aan de andere kant van het hek en die, net zoals de andere mensen daar, een gestreepte pyjama draagt. Brunos vriendschap met Shmuel leidt hem van onschuld naar ontdekking. En tijdens zijn zoektocht naar waar hij onwetend deel van uitmaakt, raakt hij onvermijdelijk in de ban van het verschrikkelijke proces.

Vriendschap in moeilijke tijden

‘The Boy in the Striped Pyjamas’, geschreven door John Boyne, vertelt het verhaal van de negenjarige Bruno die verhuist naar een onbekende en desolate plek. Hier ontmoet hij Shmuel, een jongen aan de andere kant van een hek, die zijn leven in gestreepte pyjama’s leidt. De bijzondere vriendschap tussen deze twee jongens onthult de onschuld van kindertijd te midden van de gruwelijkheden van de oorlog.

Praat samen over belangrijke thema’s zoals vriendschap, onschuld en de impact van oorlog. Het verhaal stimuleert niet alleen de taalontwikkeling, maar helpt ook bij het verkennen van emoties en wereldoriëntatie. Lezers worden uitgenodigd om hun eigen gevoelens en gedachten te delen, wat het lezen tot een gezamenlijke ervaring maakt.

6. Oorlogsgeheimen

Door: Jacques Vriens

Een Vriens-klassieker opnieuw uitgebracht, ter ere van 80 jaar vrijheid ‘Oorlogsgeheimen’ is een van de hoogtepunten uit het oeuvre van meesterverteller Jacques Vriens. In 2025 vieren we 80 jaar vrijheid: een prachtige aanleiding om het geliefde verhaal van Tuur en Maartje opnieuw uit te brengen in een hardcoveruitgave met prachtig nieuw omslag. Het Zuid-Limburgse dorp waar de elfjarige Tuur woont, is bezet door de Duitsers. Tuur en zijn buurmeisje Maartje vinden het in het begin wel spannend. Langzaam maar zeker komen de kinderen erachter dat de bezetters in staat zijn tot de ergste dingen. De volwassenen proberen zoveel mogelijk voor hen geheim te houden: de Engelse piloot die op zolder verstopt zit, wie de Duitsers helpen (zoals hun eigen meester) en wie in het verzet zit. Maar op een dag vertelt Maartje aan Tuur dat zij zelf ook een groot en gevaarlijk geheim heeft. Ineens komt de oorlog heel dichtbij…

Oorlogsgeheimen van Jacques Vriens

‘Oorlogsgeheimen’ vertelt het aangrijpende verhaal van Tuur en Maartje, twee kinderen die opgroeien in een door de Duitsers bezet Zuid-Limburg. Jacques Vriens weet de spanning en onschuld van de kindertijd prachtig te combineren met de ernst van de oorlog. Door de ogen van de kinderen ontdek je de geheimen van volwassenen en de gevolgen van oorlog, wat het verhaal bijzonder en indringend maakt.

Maak kennis met de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Het biedt niet alleen kansen voor gesprekken over emoties en morele keuzes, maar stimuleert ook de taalontwikkeling. Het verhaal nodigt uit tot reflectie en leert kinderen de impact van oorlog op hun omgeving begrijpen, terwijl ze tegelijkertijd genieten van een meeslepende leeservaring.

5. Toen het oorlog was 1939-1945

Door: Annemiek de Groot, Roos Jans, Juul Lelieveld, Liesbeth Roosendaal

‘Toen het oorlog was, 1939-1945’ is een prachtig informatief kinderboek over de Tweede Wereldoorlog dat bekroond werd met een Zilveren Griffel. In 2020 eindigde het bovendien in de top 3 van de Kinderjury. Kinderen zijn vaak heel geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog en hebben er ontzettend veel vragen over. In ‘Toen het oorlog was, 1939-1945′ geven de auteurs van tekstbureau Patsboem! educatief daar in begrijpelijke taal een antwoord op. Het is opgezet als bladerboek met verschillende korte stukjes tekst, die zijn opgedeeld in thema’s. De thema’s gaan bijvoorbeeld over het dagelijks leven in de oorlog, of de belangrijkste gevechten.

Informatief boek over oorlog

‘Toen het oorlog was, 1939-1945′ is een bijzonder informatief kinderboek dat kinderen op een toegankelijke manier kennis laat maken met de Tweede Wereldoorlog. De auteurs van tekstbureau Patsboem! bieden antwoorden op veelgestelde vragen, met thema’s die variëren van het dagelijks leven tot belangrijke gevechten. Het boek bevat prachtige illustraties van Irene Goede, die de teksten aanvullen en de geschiedenis tot leven brengen zonder te zwaar te worden.

‘Toen het oorlog was’ draagt bij aan de taalontwikkeling en wereldoriëntatie van kinderen vanaf 10 jaar, terwijl het ook ruimte biedt voor emotionele gesprekken. ‘Toen het oorlog was, 1939-1945’ prikkelt de nieuwsgierigheid en maakt het plezierig om over een serieus onderwerp te leren.

4. Alles komt goed, altijd

Door: Kathleen Vereecken

De hemel was grijs die dag. Maar toen de avond viel, kleurde de horizon oranje. Clara veerde op met grote ogen en wees. ‘Zo mooi!’ ‘Hoe kan dat?’ vroeg ik. Ik ging op mijn knieën op mijn stoel zitten, achterstevoren, en stak mijn hoofd onder de gordijnen door. ‘Er is niet eens zon.’ Er kwam geen antwoord. Ik keek achterom. Oscar stond stil met zijn handen in zijn broekzakken. Een dun sliertje sigaret plakte tegen zijn onderlip. Hij zweeg. Mijn moeder hield haar hand voor haar mond. Mijn vader fronste diep en trok Clara op schoot. ‘Het is geen zon,’ zei Rosa. ‘Het is de oorlog.’ Alles komt goed, altijd is het ontroerende verhaal van Alice, een meisje dat opgroeit tijdens de Eerste Wereldoorlog en dat haar familie uiteen ziet vallen.

Een verhaal van hoop en groei

‘Alles komt goed, altijd’ van een onbekende auteur vertelt het ontroerende verhaal van Alice, een meisje dat opgroeit tijdens de Eerste Wereldoorlog. Terwijl ze de veranderingen in haar gezin en haar omgeving waarneemt, ervaart ze zowel angst als hoop. De schrijfstijl is toegankelijk en poëtisch, waardoor de lezer zich gemakkelijk in de emoties van Alice kan inleven. Dit maakt het boek bijzonder en aangrijpend voor jong en oud.

Thema’s als oorlog, verlies en de kracht van familie staat in dit boek centraal. Het boek stimuleert de taalontwikkeling en helpt kinderen om hun emoties te verkennen. ‘Alles komt goed, altijd’ biedt niet alleen herkenning, maar ook de boodschap dat hoop altijd aanwezig kan zijn, zelfs in de moeilijkste tijden.

3. Toen het oorlog was 1914-1918

Door: Annemiek de Groot, Roos Jans

‘Toen het oorlog was, 1914-1918’ is een prachtig informatief kinderboek over de Eerste Wereldoorlog dat bekroond werd met een Bronzen Griffel. Als je het boek uit hebt, weet je hoe gevaarlijk het werk van een spion was, dat Dikke Bertha geen koe is en dat de Spaanse Griep niet uit Spanje kwam. De Eerste Wereldoorlog is al meer dan honderd jaar geleden. Toch zie je nog veel sporen van deze Grote Oorlog: in steden, in dorpen, in het landschap, maar ook in onze geschiedenis. Door de Eerste Wereldoorlog ziet de wereld eruit zoals die nu is. Misschien weet je er al heel veel van. Of juist helemaal niks. In beide gevallen moet je dit boek lezen. Want je leert wat oorlog echt betekende voor soldaten, en voor gewone mannen, vrouwen en kinderen.

Een kijkje in de Eerste Wereldoorlog

‘Toen het oorlog was 1914-1918’ is een informatief kinderboek dat de complexiteit van de Eerste Wereldoorlog toegankelijk maakt voor jonge lezers. De auteurs van tekstbureau Patsboem! educatief weten historische feiten te combineren met boeiende verhalen over soldaten en burgers. Door de sfeervolle illustraties van Irene Goede komt de tekst tot leven en worden zware onderwerpen op een begrijpelijke manier gepresenteerd.

Het is een waardevolle bron voor wereldoriëntatie en het begrijpen van geschiedenis. Het biedt niet alleen inzicht in een belangrijke periode, maar stimuleert ook de taalontwikkeling en emotionele betrokkenheid. Samen lezen kan leiden tot gesprekken over oorlog, vrede en de impact daarvan op onze wereld, wat het lezen nog leuker en leerzamer maakt.

2. Wij woonden hier

Door: Martine Letterie

Indringend kinderboek dat heden en verleden verbindt. Gebeurtenissen uit de oorlog voor kinderen invoelbaar en concreet beschreven. Feline kijkt naar de huizen. Wit en deftig liggen ze verscholen achter de hoge struiken. Aan de buitenkant kun je niet zien wat er hier gebeurd is. De huizen houden de verhalen goed verborgen. Feline is net verhuisd. Op sommige huizen ziet ze platen op de gevel en in de straten ziet ze struikelstenen: herinneringen aan slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Wie waren die mensen en wat is hun verhaal? Met een paar nieuwe vrienden gaat Feline op onderzoek. Naar Bram, die met zijn familie moest onderduiken. Naar Sonja en haar beste vriendin die spoorloos is verdwenen. En naar David en zijn familie, die toen ze terugkeerden uit Kamp Westerbork ontdekten dat er andere mensen in hun huis woonden.

Indringende verhalen van Feline

‘Wij woonden hier’ van Martine Letterie neemt jonge lezers mee op een ontdekkingsreis door de geschiedenis. Feline, die net verhuisd is, vindt in haar nieuwe buurt bijzondere herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog. Met haar nieuwe vrienden duikt ze in de verhalen van joodse kinderen als Bram, Sonja en David. De combinatie van de aansprekende tekst en de prachtige illustraties van Saskia Halfmouw maakt dit boek bijzonder en toegankelijk.

Hulpboek om te leren praten over emoties en geschiedenis. Het helpt kinderen om de impact van oorlog te begrijpen en empathie te ontwikkelen. Bovendien stimuleert het de taalontwikkeling door de rijke beschrijvingen en het uitnodigende verhaal. ‘Wij woonden hier’ is niet alleen leerzaam, maar ook een bron van plezier en verbinding tussen ouder en kind.

1. Nooit meer thuis

Door: Martine Letterie

Gevoelige jeugdroman over afscheid nemen van je moederland. Lily houdt met beide handen de reling vast. Haar handen zijn glad van het zweet, maar ze laat niet los. Alles wat ze ziet, wil ze opslaan in haar geheugen. Het zijn misschien wel de laatste beelden van haar moederland. Lily en haar familie vertrekken noodgedwongen uit Indië, dat voortaan Indonesië heet. Ze zijn niet meer welkom in het land waar Lily is opgegroeid. In Nederland is het koud – en heel anders dan alles wat Lily vertrouwd is. Zal ze zich hier ooit thuis gaan voelen? En wie is de man die ze soms voor zich ziet? Het lijkt alsof hij een boodschap voor haar heeft. Wat wil hij haar vertellen? Op een dag herkent ze hem op een foto…

Een gevoelig verhaal over afscheid

In ‘Nooit meer thuis’ vertelt de auteur een aangrijpend verhaal over Lily, die met haar familie noodgedwongen haar moederland Indië verlaat. Het boek legt op een bijzondere manier de nadruk op de emoties van afscheid en het verlangen naar het vertrouwde. De schrijfstijl is warm en toegankelijk, waardoor de lezer zich gemakkelijk in Lily’s wereld kan verplaatsen en haar strijd om zich aan te passen aan een nieuw leven kan volgen.

Een mooie gelegenheid om te praten over thema’s als verandering, identiteit en het omgaan met gevoelens van gemis. De herkenbare emoties zorgen voor waardevolle gesprekken en stimuleren de taalontwikkeling. ‘Nooit meer thuis’ is niet alleen een verhaal over een verhuizing, maar ook een uitnodiging om samen de wereld om ons heen te verkennen en begrip te tonen voor de ervaringen van anderen.